Мирзиёев 938 минг гектар ерни муомалага киритиш ҳақида фармон имзолади

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 2026 йил 8 май куни мамлакатнинг тоғли, тоғ олди, адир ва чўл ҳудудларидаги 938 минг гектар лалми ва яйлов ерларни қишлоқ хўжалиги муомаласига киритиш тўғрисидаги фармонни имзолади.

Ҳужжат хусусий секторни аукцион механизми орқали жалб қилишни ҳамда давлат томонидан молиявий қўллаб-қувватлаш пакетини назарда тутади.

Дастурни амалга ошириш учун 300 миллион доллар ажратилади. Ушбу маблағнинг 100 миллион доллари Тикланиш ва тараққиёт жамғармаси томонидан тақдим этилади. Маблағлар Агробанкка миллий валютада 10 йил муддатга, жумладан тўрт йиллик имтиёзли давр билан, йиллик 10 фоиз ставкада йўналтирилади.

Яна 200 миллион долларни Агробанк 2026–2027 йилларда хорижий молиявий институтлардан мустақил равишда жалб қилиши лозим. Аукцион ғолиблари бўлган якуний олувчиларга банк ҳар бир гектар учун 20 миллион сўмгача бўлган имтиёзли кредитларни 10 йил муддатга йиллик 14 фоиз ставкада тақдим этади.

Белгиланган меъёрлардан юқори фоиз юки компенсациясини махсус жамғарма ҳисобидан «Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси» акциядорлик жамияти қоплайди. Кафолат таъминотини эса Қарз олувчи камида 20 фоиз гаров тақдим этган тақдирда, Бизнесни кафолатлаш миллий компанияси таъминлайди.

Ерларни тақсимлаш механизми тўлиқ рақамли форматга ўтказилди. Ер участкалари «E-auksion» платформаси орқали тайёр ер тузиш лойиҳаси ва техник-иқтисодий асос билан биргаликда электрон савдоларга чиқарилади.

Ҳар бир ер участкасини муомалага киритиш муддати ажратилган вақтдан бошлаб икки йил билан чекланади. Ушбу талаб бажарилмаган тақдирда қаттиқ санкциялар қўлланади. Жумладан, ерга бўлган ҳуқуқ бекор қилинади ва ер қайта аукционга чиқарилади, имтиёзли кредитлар тижорат кредитларига ўтказилиб, бир марталик ундирув амалга оширилади, шунингдек, олинган субсидия ва имтиёзлар қайтарилади.

Шу билан бирга, фармон лойиҳа ташаббускорларини уларга боғлиқ бўлмаган объектив сабаблар туфайли ерни муомалага киритиш имкони бўлмаган ҳолатларда жавобгарликдан ҳимоя қилади. Бундай вазиятда сарфланган харажатлар техник-иқтисодий асосни ишлаб чиқишда иштирок этган масъул ташкилотлар томонидан қоплаб берилади.

Дастурни техник жиҳатдан таъминлаш мақсадида Иқтисодиёт ва молия вазирлигига бир ой муддатда республика бюджетидан ҳудудларга тенг улушларда 50 миллиард сўм ажратиш топширилди. Ушбу маблағлар дренаж тармоқларини тозалаш учун бульдозер ва экскаваторлар харидига йўналтирилади.

Қўшимча равишда, ҳар бир ҳудуд 2026 йилнинг биринчи ва иккинчи чораклари якунлари бўйича маҳаллий бюджетнинг ортиқча даромадлари ҳисобидан худди шундай техникаларни харид қилиш учун тўрт миллиард сўмдан ажратиши шарт.

Сотиб олинган техникалар лойиҳа иштирокчиларига хизмат кўрсатиш учун ҳудудий сув хўжалиги бўлинмалари тасарруфига берилади. Шу билан бирга, Сув хўжалиги вазирлиги зарур ирригация ва мелиорация инфратузилмасини яратиши ҳамда муомалага киритилаётган майдонларни сув билан таъминлаши лозим.

Фармоннинг экологик талабларидан бири сифатида ҳар бир кесилган дарахт ёки бутанинг ўрнига бирга бир нисбатда компенсацион кўчат экиш ва уларни камида икки йил парвариш қилиш мажбурияти белгиланди.